نظر علامه طباطبايى اجتماع روى فرد اثر مىگذارد و فرد روى اجتماع . اجتماع واقعاً مجموعش يك واحد است ، خودش روح دارد ، عمر دارد . اين يك مطلب عجيبى است كه البته كسى كه آن را خوب استنباط كرده و پرورانده است ، علامه طباطبايى ( سلّمه اللَّه تعالى ) است . ايشان در كمال وضوح از قرآن استنباط مىكند كه قرآن براى اجتماع شخصيت قائل است ، براى اجتماع عمر قائل است : لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ « 1 » ، براى اجتماع بيمارى و سلامت قائل است ، براى اجتماع سعادت و شقاوت قائل است ، براى اجتماع شركت در مسئوليت قائل است . گاهى افرادى مىپرسند چرا اگر [ اكثريت ] يك قومى گناه كرده ، اقليت صالحى كه در ميان آن قوم است هم به عذاب آن قوم معذّب مىشوند ؟ نمىدانند كه افراد اجتماع حكم اعضاى يك پيكر را دارند . وقتى كه در عضوى از يك پيكر سرطان پيدا بشود ، اعضاى ديگر نمىتوانند بگويند چرا ما هم بايد از بين برويم . به همان دليل كه شما با يكديگر اتصال و همريشگى و پيوند داريد ، به همان دليل كه از سعادت او بهره‌مند هستيد ، به همان دليل از بدبختى او هم بايد در اجتماع متضرر باشيد . فقط آن دنياست كه دنياى جدايى است . در اين دنيا افراد اجتماع واقعاً به يكديگر متصلند ، واقعاً در ناخوشى و خوشى يكديگر شريكند ، واقعاً در عذاب و سعادت يكديگر شريك هستند . دنياى امتياز آن دنياست : وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ « 2 » . در اين دنيا صحبت « وَ امْتازُوا » نيست . در اين دنيا قانون و قاعدهء علمى هم ايجاب مىكند كه اگر واقعاً جناحى از اجتماع آنقدر فاسد شد كه توانست بلايى را به سوى اجتماع بكشد ، اين بلا شامل افراد ديگر هم بشود ، سالم و ناسالم را با هم بگيرد . در اين دنياتر و خشك با هم مىسوزد . منتها از نظر آنها كه به اصطلاح خشكند يعنى آمادهء سوختن هستند ، عذاب الهى است و شايد در آن دنيا هم دنباله داشته باشد ولى از نظر آنها كه شخصاً استحقاق نداشته‌اند ، مصيبت است ، ابتلاست و در آن دنيا به آنها اجر داده مىشود . به هرحال در اين دنيا تفكيك پذير نيست .

--> ( 1 ) اعراف / 34 ( 2 ) يس / 59